‘’Mensen dachten: daar komen vast alleen maar junks’’

 

De geestelijke gezondheidszorg staat al tijden onder druk. Er zijn grote financiële problemen, personeelstekorten, lange wachttijden en te hoge werkdruk. Dit blijkt uit een rapport van adviesbureau KPMG dat 8 augustus van dit jaar verscheen. In Helmond probeert NeiSkoen op haar eigen manier zo veel mogelijk mensen met psychische en sociale  problemen hulp en gezelschap te bieden. Hierdoor worden er dagelijks mensen geholpen in Helmond. Bij NeiSkoen werken puur en alleen vrijwilligers, niemand wordt er dus betaald. Als het aan voorzitter en medeoprichter Kees van Rest ligt, blijft NeiSkoen dit nog lang doen.

 

Het is hier een opvallende entree wanneer je binnen komt lopen, waarom hebben jullie voor deze inrichting gekozen?

‘’Omdat wij, NeiSkoen, een organisatie zijn die het anders doet. We zitten weldegelijk in het sociaal domein, dus herstel ondersteunende zorg noemen wij dit ook wel. Maar wij willen het anders doen dan de rest.’’ 

 

NeiSkoen is een aparte naam, hoe zijn jullie hier op gekomen?

‘’Wij zijn een herstelorganisatie en herstel moet ergens beginnen, dat is heel erg belangrijk. Toen zat er een moeder van een van onze deelnemers naar onze schoenen te kijken en ze zei: eigenlijk moet je op nieuwe schoenen beginnen! En NeiSkoen is een Helmonds woord voor nieuwe schoenen maar ook voor een nieuw leven, een nieuw begin’’.

 

Is dit voor jullie de ideale locatie in Helmond?

‘’Ooh man, dit is dé ideale locatie. We hebben 400 vierkante meter binnen en 400 vierkante meter buiten, dus dat is geweldig. Mierlo-Hout is een fijne buurt en het is ook anders, anders zou je wel in het centrum van Helmond gaan zitten. En we zitten ook echt in de wijk, we hebben veel contact met de wijk. We hebben twee poorten, van het ene parkeerterrein naar het andere en de mensen lopen hier tegenwoordig, ook al zijn ze geen deelnemer, gewoon overheen omdat het hier zo prettig is.”

 

Daarnaast noemen jullie jezelf een Recovery Learning Community, hadden jullie het gevoel dat zoiets nodig was in Helmond?

‘’Niet alleen specifiek in Helmond. Wij liften mee op een wereld waar tot nu toe bijna alles professioneel geregeld wordt in de zorg, als je iets in je geest hebt ga je naar de GGZ of naar de LEV of naar de ORO. Maar er is nu juist een beweging op gang dat we cliënt voor cliënt zijn, dus hier is geen enkele professional, niemand wordt hier betaald, we zijn allemaal vrijwilligers, ‘peer to peer’ heet dat wereldwijd.’’

 

De geestelijke gezondheidszorg staat al een tijdje onder druk, merkt u dit in het aantal aanmeldingen bij jullie?

‘’ Ja, we hebben bijvoorbeeld nogal wat deelnemers die zich hebben aangemeld bij een organisatie zoals de GGZ of wat dan ook, waar trouwens niks mis mee is, het zijn prima organisaties maar daar moeten ze zeven maanden wachten. Dan komen ze hier en dan blijkt dat na zeven maanden ze misschien nog maar een heel klein beetje hulp nodig hebben of helemaal geen hulp. Wij zijn er eigenlijk vooral voor de mensen die niet zo goed passen in de gewone hulpverlening.’’

 

Wat maakt NeiSkoen anders dan de ‘traditionele’ hulpverleningsorganisaties?

‘’Wij zijn sowieso drempelloos, en we hebben bij onze ingang een ‘anti-stigma’ kapstok waar je het labeltje van je diagnose, je functie, je leeftijd, alles kun je daar ophangen. Wij vragen ook alleen maar om je voornaam en voor de rest helemaal niks, dus dat maakt ons al zó ontzettend anders. Wij zijn hier gelijkwaardig, we hebben tradities en onze eerste traditie is meteen de belangrijkste, het gemeenschappelijk welzijn komt op de eerste plaats en het persoonlijk herstel kan alleen maar in een veilige omgeving waar iedereen zich prettig voelt.’’

 

Waarom hebben jullie ervoor gekozen om met tradities te werken in plaats van leefregels?

‘’We hebben die tradities gepikt van de Anonieme Alcoholisten, dat is een club die al 90 jaar bestaat en die doen het zoals wij het doen, dus wij hebben hun als voorbeeld genomen. En bij hen werkt het ook, ze zijn met z’n tweetjes begonnen in 1940 of zo en dat is nu een wereldwijde miljoenenorganisatie en die doen het nog steeds zoals ze ooit begonnen zijn.’’

 

Jullie krijgen vanaf 2020 langjarig subsidie van de gemeente, gaan er hierdoor dingen veranderen bij jullie?

‘’Nee, wij gaan in principe niks veranderen. Alleen willen wij voor de continuïteit op zoek gaan naar een coördinator. Ik ben samen met twee anderen begonnen en wij zijn allemaal vrijwilliger. Wij willen dat NeiSkoen voor altijd blijft bestaan, we gaan binnenkort met pensioen dus er moeten jonge mensen komen. Op zich hebben we niks tegen dat het loonvormend is, alleen het moet wel kunnen op z’n ‘NeiSkoens’. Dus dat is eigenlijk de enige grote verandering en dat doen we ook vanwege die subsidie dus dan kunnen we ook iemand een baan aanbieden.’’

 

Krijgen jullie ook kritiek?

‘’Wij hebben in het begin kritiek gehad omdat de mensen niet wisten wie wij waren, ze dachten dat er bij ons alleen maar junks en depressieve en verwarde mensen kwamen. Maar toen het eenmaal duidelijk werd wie wij waren en dat wij voor alle Helmonders zijn, hebben wij eigenlijk geen kritiek meer gehad. We zijn heel duidelijk in wat we doen en eigenlijk is niemand daar op tegen. Iedereen mag hier zijn, iedereen mag hier doen waar hij zin in heeft en we zeggen altijd ‘ja’ tegen iedereen.’’

 

NeiSkoen probeert natuurlijk zo veel mogelijk mensen te helpen, zijn er ook wel eens mensen die jullie niet kunnen helpen?

‘’Dan hebben we het eigenlijk over uitzonderingen en over uitzonderingen wil ik het liever niet hebben want die zijn hier niet de maat. Op al die duizenden mensen die hier komen zijn er natuurlijk één of twee mensen die hier niet passen. Maar we hebben natuurlijk een heel groot netwerk, dus misschien passen ze wel bij de LEV of bij de ORO of bij de GGZ zoiets.’’

 

Tot slot, zijn jullie van plan om verder uit te breiden in Nederland?

‘’Wij vinden het heel erg nodig dat er in Nederland tussen de 50 en de 100 van dit soort voorzieningen komen. Vooral in de steden met redelijk wat inwoners, zoals Helmond. Maar wij gaan niet zelf uitbreiden, dus wij gaan op zoek naar gemeentes en geïnteresseerden. Bijvoorbeeld in Deurne, zij gaan dus wel ons model toepassen maar ze gaan helemaal zelf een stichting oprichten, met een eigen gebouw enzovoort. ‘’