Schaatsen op de singels wéér niet mogelijk, ondanks barre kou: ‘Was heel bijzonder geweest’

BREDA – Veel schaatsliefhebbers in Breda balen als een stekker: ze hebben de afgelopen dagen niet kunnen schaatsen op de singels. Door de korte maar hevige vriesperiode van afgelopen week, werd er in veel steden geschaatst. Ook op grachten en singels. Het ijs op de Bredase singels werd echter niet sterk genoeg om op te schaatsen. Waarom is het schaatsen op de singels zo uniek en waarom kon het op andere plekken wel, maar in Breda niet?

Een ijsloze Bredase singel

De laatste keer dat schaatsen op de singels mogelijk was, ligt in de vorige eeuw. In 1997 werd een singeltocht georganiseerd door regionale omroep BN De Stem. Schaatsen op de singels is dus erg zeldzaam.

De gemeente heeft er de afgelopen tijd alles aan gedaan om het schaatsen op de singels mogelijk te maken. Zo werd er een tijdelijk vaarverbod ingevoerd, om het water de kans te geven om te bevriezen. Wethouder Paul de Beer liet tegenover verschillende media echter al doorschemeren dat de kans klein was dat er geschaatst kon worden op de singels. Zijn inschatting bleek correct. Op de meeste singels in Breda ontstond pas aan het einde van de week een dun laagje ijs, dat lang niet dik genoeg is om op te schaatsen.

Magie van de singels

De natuurijsbaan, van vereniging IJsvermaak aan de Bouvignelaan, was één van de vele plekken waar wél geschaatst werd in Breda. Daar is, net als op veel andere plekken in het land, de schaatsgekte toegeslagen. Een paar meter van de baan staat mevrouw De Sprangers te kijken naar het ijs. Ze heeft een dikke winterjas en een sjaal om, die haar zo goed mogelijk moeten beschermen tegen de kou. Ze vertelt enthousiast dat haar man een echte schaatsfanaat is. Meneer De Sprangers is alleen in geen velden of wegen te bekennen. Hij is namelijk op zoek naar een plek om zijn behoefte te doen, fluistert zijn vrouw lachend.


Enkele minuten later komt meneer De Sprangers aanlopen. De man, die ongeveer een jaar of zestig oud is, vertelt met een twinkeling in zijn ogen dat ‘we in jaren niet zoveel ijs hebben gehad’. Toch maakt hij meteen een kanttekening. “Het schaatsen op de singels gaat alleen wéér niet gebeuren”, zegt hij met duidelijk hoorbare frustratie in zijn stem.

Meneer De Sprangers vertelt dat hij jaren geleden deelnam aan een singeltocht in de stad. Hij legt uit waarom het schaatsen op de singels zo magisch is. “Het gebeurt natuurlijk niet zo vaak, dus dat maakt het sowieso al specialer”, licht hij toe. “Maar als je een rondje om de singels schaatst, zie je prachtige delen van het centrum en de stad. Om die reden was de singeltocht ook zo geweldig.”

Andere mensen rondom de natuurijsbaan delen de mening van meneer De Sprangers. “Wat zou het mooi zijn als we weer op de singels kunnen schaatsen”, is iets wat vrijwel alle ondervraagden zeggen, als ze erover beginnen.

Ook burgemeester Paul Depla baalt ervan dat er dit jaar opnieuw niet geschaatst kan worden op de singels. “Het is jammer, want het zou toch heel bijzonder zijn als het weer eens had gekund”, laat hij desgevraagd weten. Een singeltocht was door de maatregelen rondom het coronavirus geen optie, aangezien dat te boek staat als een evenement. Toch was het volgens Depla de moeite waard om van de singels een ijsbaan proberen te maken. “Want je hoeft geen tocht te maken om op de bijzondere plek van de singels te kunnen schaatsen”, stelt de burgemeester.

Klimaatverandering

Waarom komt het schaatsen op de singels in Breda dan zo weinig voor? De klimaatverandering is één van de antwoorden op die vraag. Tijdens de laatste singeltocht in de stad werd Nederland geteisterd door een koudegolf, die in deze eeuw alleen nog in 2012 plaatsvond. Vroeger kwamen die koudegolven veel vaker voor dan nu, wat dus te maken heeft met de opwarming van de aarde.

2021 zal ook niet de boeken in gaan als een jaar met een koudegolf. De week met winterweer dit jaar was daar niet genoeg voor. Van een koudegolf is pas sprake als de tempratuur minimaal vijf dagen achterelkaar onder nul komt. In die week moet het dan ook minimaal drie nachten streng vriezen. Dat gebeurde slechts in een aantal gemeentes in Nederland, waar Breda niet één van is.


Waarom wel in andere steden?

Er was weliswaar geen koudegolf in Breda, maar toch kwam de tempratuur in de stad meerdere dagen ver onder nul. Dat roept de vraag op waarom er op de Bredase singels geen dikke laag ijs is ontstaan. Opvallend is dus ook dat er op veel andere plekken gewoon geschaatst kon worden in Breda.

Daarnaast schaatsten in veel andere steden wél mensen werd op de grachten en singels. In Utrecht, Amsterdam, Alkmaar, Leiden, Delft en Groningen konden mensen in grote getalen met hun ijzers op de bevroren wateren rondom de stad staan. De tempratuur in die steden verschilde ook niet veel met die in Breda.


Hoe kan het dat op veel andere plekken wel geschaatst kon worden op grachten en singels, maar in Breda niet? Burgemeester Paul Depla legt desgevraagd uit: “Doordat er veel stromend water door de singels gaat, vanuit de Mark en Aa, kon het ijs op veel plekken niet sterk genoeg worden.”

Een blik op de singels bevestigt de uitspraak van Depla. Het water beweegt zich erg snel voort. Met een dusdanige stroming krijgt het water in de singels inderdaad niet de kans om te bevriezen.

Het lijkt er dus op dat de schaatsliefhebbers in Breda nog enige tijd moeten wachten voordat ze op de singels kunnen schaatsen. Toch biedt de onverwachte ijspret van afgelopen dagen nieuw perspectief. Wellicht komt er op de korte termijn nog een langere vriesperiode, die wel voldoende is om ook de Bredase singels in een ijsbaan te laten veranderen.