In het hart van twee Servische redacties

Geschreven door Vanessa Spaanderman 

Na de Joegoslavische oorlog in de jaren ’90 is er veel veranderd in Servië. Zo is sinds 2012 de regering strenger geworden op gebied van de journalistiek. De regering kijkt mee over de schouders van de journalisten. Kritische stukken schrijven is uit den boze. Wat publiceren ze en is het wel naar de zin van de regering? In Nederland zijn wij de vrijheid gewend. Zelfs zo gewend, dat we het niet kunnen voorstellen hoe het is om te kunnen leven zonder vrijheid. Hoe ervaren de redacties van Blic Newpaper en Center for Investigative Journalism of Serbia (CINS) deze druk?

CINS

Laten we eerst is beginnen met CINS. Wat is dit voor een soort medium? CINS is een platform dat haar nieuws verspreid via hun eigen website www.cins.rs . Het is een non-profit organisatie die zich inzet voor onderzoeksjournalistiek volgens de internationale erkende normen en dus niet hoe de overheid het zou willen zien. Hun doel is om de Servische burgers belangrijke feiten over de Servische samenleving aan te bieden die voorafgaand aan hun onderzoek verborgen of onbekend waren. Het medium houdt zich financieel staande door donaties van verschillende (internationale) instanties en burgers.

 

Hoe ziet de redactie van CINS eruit?

Het is een kleine redactie maar buitenom dat produceren ze grote onderzoeken. Ze publiceren niet dagelijks; met vijf journalisten in een redactie kun je dat niet allemaal bijhouden. De redactie van CINS houdt zich vooral bezig met onderzoeksjournalistiek op gebied van corruptie. Mocht er ooit een rechtszaak op doen vanwege de onderzoeken die zij publiceren, hebben ze geen advocatenteam die hun helpt. Deze onderzoeken duren enorm lang omdat zij geen CBS (digitale database) hebben zoals wij dat kennen. Alles staat nog op papier en moeten dus alle documenten digitaliseren. Cijfers van het aantal bezoekers van hen website kunnen ze niet opvragen omdat ze een verouderde website hebben. Ze zijn bezig met het creëren van een nieuw platform waar dat binnenkort wel kan.

 

Blic Newspaper

Vervolgens hebben we Blic Newspaper. Wat is dit voor een soort medium? Blic is een dagelijkse tabloid krant in Servië en hebben ook een eigen website www.blic.rs. Volgens het onderzoek van ‘Medium’ is het de meest gelezen krant in Servië. De krant is in bezit van Ringier Axel Springer Media AG. Dit is een fusie van Ringier Media coöperatie Zwitserland en Axel Springer AG Duitsland. Blic is eigenlijk niet compleet onafhankelijk. De bedrijven uit Zwitserland en Duitsland zorgen grotendeels voor de inkomsten van Blic, dus zij kunnen zeker druk uitoefenen op wat in het medium moet verschijnen. Ze zijn niet afhankelijk van de regering maar écht kritische verhalen zul je hier niet vinden.

 

Hoe ziet de redactie van Blic eruit?

Het bord bij Blic Newspaper waar de cijfers bij worden gehouden

De redactie van Blic is enorm groot; ruim 300 mensen werken voor de redactie. De redactie is opgedeeld in verschillende delen. Zo heb je een redactie voor: economische zaken, lifestyle, politieke zaken, crime, een vrouwensectie en het nieuws van de dag. De cijfers zijn enorm belangrijk voor de redactie. In het midden van het gebouw hangt een groot bord met het aantal bezoekers die op dat moment op de site zijn. Wat ook interessant is; ze houden nauwlettend in de gaten wat de concurrentie plaatst. Wanneer dit veel wordt gelezen, gaan journalisten van Blic ook een artikel over dat onderwerp schrijven. In de ochtend en middag wordt de focus gelegd op alles wat online terecht moet komen. Met behulp van de cijfers worden de meest gelezen online-artikelen in de krant gezet. Hiermee beginnen ze pas laat in de middag mee.

 

Verschillen

De twee redacties hebben een groot verschil. CINS is écht onafhankelijk van de regering en zijn niet in het bezit van een bedrijf. Blic is in het bezit van een groot bedrijf waardoor ze automatisch afhankelijk zijn van de mensen in dat bedrijf. Zowel Blic als CINS hebben in principe persvrijheid maar ze ervaren een druk vanuit de overheid. CINS staat steviger in haar schoenen op gebied van kritisch schrijven dan het medium Blic. Het is heel dapper van CINS om met een klein budget toch hun stem in de wereld te laten horen.