Afschaffing stierenvechten in Catalonië werkte als rode lap op stier in Spaanse parlement

Afgelopen 4 mei werd er feest gevierd tijdens het jaarlijkse festival genaamd ‘La Monumental’ in Barcelona. Het muziekfestival vindt ieder jaar plaats in de oude arena voor stierenvechten met dezelfde naam ‘La Monumental’. Nu wordt de arena gebruikt voor evenementen en concerten, maar dat is niet altijd zo geweest. Vroeger werd deze dus gebruikt voor de meest bekende traditie van Spanje: stierenvechten. Het is een eeuwenoude traditie die deel is van de cultuur. Maar niet alle inwoners van het Zuid-Europese land zijn voor deze traditie. In de deelstaat Catalonië zijn ze namelijk fel tegen. Volgens de Catalanen zijn de gevechten een grove vorm van dierenmishandeling. Echter stellen critici dat de deelstaat voornamelijk fel tegen is om zich te onderscheiden van de rest van Spanje. Het stierenvechten is een van de middelen die Catalonië gebruikt om onafhankelijk te worden.  

 Het is een discussie die al jaren speelt en die ook voor veel commotie heeft gezorgd. In juli 2010 besloot de Catalaanse regering om de gevechten af te schaffen. Daar kwam een wet voor en op 1 januari 2012 ging deze in werking. Als enige in Catalonië, was de politieke partij Partido Popular (PP) het niet eens met het stoppen van de gevechten. De partij diende daarom ook meteen een klacht in bij het Spaanse Grondwettelijke Hof. In 2013 werd het stierenvechten door het Spaanse parlement als Spaans Cultureel Erfgoed uitgeroepen. Dit vond het Spaanse Grondwettelijke Hof in 2016 reden genoeg om de afschaffing van het stierenvechten in Catalonië nietig te verklaren.

“Het Grondwettelijk Hof mag zeggen wat ze wil, we zullen voorkomen dat dieren worden mishandeld”, twitterde de linkse burgemeester van Barcelona, Ada Colau destijds. Dat is haar zonder al te veel moeite gelukt. Er zijn altijd maar twee arena’s geweest in Catalonië, waarvan de een genaamd ‘Las Arenas’, aan het bekende plein Placa d’Espanya in Barcelona, al in 1977 haar deuren sloot. Deze arena is nu in gebruik als winkelcentrum. De andere arena is dus ‘La Monumental’, waar naast de stierengevechten ook sterren als Tina Turner, Bob Marley en The Beatles hun talenten hebben laten horen. De arena stopte met gevechten toen de traditie tijdelijk was afgeschaft en dat is later ook niet meer herstart.

Catalonië is niet de eerste deelstaat die zich tegen het stierenvechten keert. De Canarische eilanden waren in 1991 al klaar met het traditionele spel en schafte het zelf af. Toen was er niks aan de hand, het Grondwettelijke Hof kwam er niet bij kijken. Ook de eilandengroep De Balearen, waar Mallorca onder valt, heeft in 2017 besloten om het stierenvechten zo te reguleren, dat het onuitvoerbaar is geworden. De stierengevechten zijn niet verboden maar het doden of verwonden van het dier is niet meer toegestaan en er mogen ook geen paarden meer in de arena aanwezig zijn. Daarnaast worden minderjarigen niet meer toegelaten tot de arena en moeten de dieren van een veehouderij uit de buurt komen, om te voorkomen dat ze lang onderweg zijn.

Dat de Balearen het niet net als de Canarische eilanden volledig afschaft, komt door de situatie in Catalonië. De discussie daar heeft geleid tot een wet waarin wordt gesteld dat deelstaten niet meer zelf mogen beslissen over het al dan niet verbieden van stierenvechten. Dagblad NRC meldde destijds dat het Spaanse Hof zei dat het Catalaanse parlement buiten eigen rechtsbevoegdheid handelde: “Catalonië is bevoegd om de shows te reguleren en de dieren te beschermen, maar het stierenvechten is onderdeel van het Spaanse cultureel erfgoed.”

Volgens critici is de reden dat Spanje zich zo druk maakt om de afschaffing in Catalonië de politieke spanning die hangt tussen de twee. Catalonië wil al jaren onafhankelijk worden van Spanje en keert zich tegen alles wat Spaans oogt of ruikt. Toenmalig NRC-correspondent Merijn de Waal zei daarover in 2010: “Aficionado’s (liefhebbers) denken dat de voorstanders van een verbod niet alleen willen opkomen voor het welzijn van de dieren, maar de fiesta nacional óók willen afschaffen om afstand te nemen van de centrale staat. In het relatief welvarende Catalonië is veel steun voor meer zelfbestuur en politici zetten zich graag af tegen ‘Madrid’.”

Alhoewel Catalonië dierenmishandeling als enig argument om het stierenvechten af te schaffen gebruikt, lijkt het om het afzetten tegen de centrale staat te gaan. Vlak na het verbod op stierenvechten sprak een grote meerderheid van het Catalaanse parlement zich uit vóór het optreden van stieren bij volksfeesten. Hierbij worden de dieren door de straten gejaagd met vlammende fakkels op hun kop of een touw om hun horens. De Catalanen vinden dit toch een groot verschil met de stierengevechten, omdat de dieren niet gedood worden. Dierenbeschermers vinden het alsnog mishandeling vanwege de stress en angst die dit oplevert bij de dieren.

Ondanks dat er dus in de huidige tijd geen stierengevechten meer zijn in Catalonië, blijft het onderwerp van gesprek. Catalonië blijft volhouden dat het stierenvechten dierenmishandeling is en ze blijven het gebruiken om aan te tonen dat zij anders zijn dan de Spanjaarden. Het anders zijn dan de Spanjaarden wordt continu gebruikt in de strijd om onafhankelijkheid.

Palmbomen bij de oude arena genaamd La Monumental in het zonnige Barcelona.