Kandidaten in de file voor examens CBR

Mayee Macco – 15 maart 2021, 16:15 uur

ARNHEM – Op 23 februari zitten moeder Yvonne Lodder en zoon Bjorn Lodder met samengeknepen billen op de bank naar de persconferentie te kijken. Zij zijn rijschoolhouders en instructeurs van Rijschool Simpelweg in Arnhem.  Na 2,5 maand thuis te zitten, willen ze niets liever dan de weg weer op. Vijf minuten later kunnen ze opgelucht ademhalen. Demissionair minister-president Mark Rutte spreekt de verlossende woorden dat het gros van de contactberoepen vanaf 3 maart weer aan de slag mag gaan. Bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) mogen ze ook weer aan het werk. Door de gevolgen van corona moet het CBR 600.000 praktijkexamens inhalen.

               Bjorn en Yvonne Lodder ©Gemeentenieuws Lingewaard

Rijschool Simpelweg is een kleinschalig familiebedrijf dat gevestigd is in Arnhem-Zuid. Het kantoor van de rijschool bevindt zich aan huis. In de Ulvenhoutstraat, een doodlopende straat met 2-onder-1-kap woningen en rijtjeshuizen, springt het logo van Rijschool Simpelweg aan de carport in het oog. Onder de carport staat een lesauto geparkeerd. Het is een donkergrijze Volkswagen Polo met fel blauwe en oranje bestikkering. De rijschool is niet te missen in de verder somber gekleurde wijk.

Een kleine vrouw doet open. Ze oogt zeer vriendelijk. “Kom binnen. Ik ben Yvonne Lodder.” Opvallend is dat de kleur van haar kleding overeenkomt met de kleuren in de woon- en kantoorkamer: paars, oudroze en grijs. Yvonne zet de waterkoker aan, pakt diverse soorten thee en een handjevol staafjes suiker. Een tweede lesauto rijdt de oprit op. Bjorn Lodder komt binnen, hij is een keurige jongeman.

“De rijschool is niet te missen in de verder somber gekleurde wijk.”

De twee glunderen als ze over hun rijschool en leerlingen praten. Voor hen staat de leerling centraal. Ze vinden het enorm belangrijk dat een leerling zich thuis voelt tijdens de les en met een positief gevoel de auto weer uitstapt. Tijdens de eerste lockdown zijn ze langs al hun leerlingen gereden met een doosje autodrop en een kaartje waarop stond ‘We denken aan jullie en hopen jullie snel weer in de auto te zien.’ “De reacties van de leerlingen en ouders waren hartverwarmend.”, aldus een lachende Yvonne Lodder.

Naomi Schuiling (19) heeft les bij Rijschool Simpelweg. Ze is een vrolijke spontane dame met een brede glimlach. Het was een grote verrassing voor haar. “Opeens stonden ze voor de deur, dat vond ik erg gezellig. We hebben in de tussentijd wel telefonisch contact gehouden, maar dat is heel anders dan in het echt bijpraten zoals we dat in de auto doen.”

 Protest

Twee weken voorafgaand aan de persconferentie kwamen diverse rijscholen uit heel het land in protest tegen de coronamaatregelen. “Voor de rijscholen voelde het als een beroepsverbod, omdat ze ingedeeld werden als contactberoep.”, aldus Irma Brauers-Steijns, secretaris brancheorganisatie Vereniging Rijschool Belang (VRB). VRB heeft als taak om op te komen voor hun leden. Samen met rijschoolbrancheorganisaties BOVAG, FAM en LBKR schreven ze een brief naar het kabinet. “We hebben urenlang in verschillende samenstellingen en met meerdere ketenpartners gesprekken gevoerd en afstemming gezocht.”, aldus Irma Brauers-Steijns.

In koor zeggen Yvonne en Bjorn Lodder dat zij niet in protest zijn gegaan. “Ja, je kan niet werken en je hebt geen inkomsten, maar de gezondheid gaat voor alles. Je kunt wel in protest gaan, maar je trekt aan het kortste eind want wie ben jij om over de regels te beslissen.”, zucht Yvonne Lodder. Bjorn Lodder knikt instemmend. Hij legt uit dat het krijgen van tegemoetkoming veel gedoe is. “Je moet echt alles aangeven: de boekhouding, de loonstrook van je partner, echt alles. Daarbij levert het heel weinig op. Je moet het zien als een zakcentje.”

“Je kunt wel in protest gaan, maar je trekt aan het kortste eind want wie ben jij om over de regels te beslissen.”

Op 8 maart begint Rijschool Simpelweg weer met de lessen. Zo hebben ze zichzelf meer ruimte gegeven ter voorbereiding: planningen rond maken, beide auto’s wassen en zich mentaal klaar maken. “We zitten straks weer gemiddeld vijftig uur per week in de auto.”, zegt Bjorn Lodder.

Corona-triage

Om de besmetting met het coronavirus zo klein mogelijk te houden, geldt ook voor deze branche de corona-triage vooraf aan een les. Bij klachten wordt de les verzet, tussen de leerlingen door moet de auto worden gedesinfecteerd en tijdens de rit is het dragen van een mondkapje verplicht. “Het is zeker niet prettig, maar we vertrouwen erop dat iedereen zich keurig aan de regels houdt buiten de rijlessen om.”, zegt Bjorn Lodder. Beiden zitten gemiddeld met negen personen per dag in de auto. Bang zijn ze niet. Yvonne Lodder vindt het wel een uitdaging omdat de meeste besmettingen, volgens het RIVM, liggen bij de leeftijdscategorie van 18 tot 24 jaar. Volgens Naomi is er in de auto zelf weinig veranderd. Het dragen van een mondkapje is namelijk een gewenning geworden voor haar.

In de auto mogen – door de anderhalvemetermaatregel – twee mensen zitten, dus spreekt Rijschool Simpelweg nu af op twee verzamelplekken in Arnhem. “Het kost teveel tijd om iedereen thuis op te halen en af te zetten en vervolgens weer door te moeten rijden naar de volgende leerling.”, legt Yvonne Lodder uit. Naomi: Ik vind het lastig. Het kost mij namelijk een uur extra reistijd.”

Herstart

In de binnenstad en omgeving van Arnhem rijden de lesauto’s weer volop door de straten, hun blauwe L-borden op het dak zijn haast niet te missen. Ook Naomi rijdt weer in de lesauto van Rijschool Simpelweg. Naomi en Yvonne Lodder dragen beide een mondkapje. Naomi houdt de handen licht gebogen – op kwart voor twee – geklemd aan het stuur. Op de bijrijdersstoel zit Yvonne Lodder alles nauwlettend in de gaten te houden. Naast de binnenspiegel hangt nog een tweede spiegel voor haar en op de grond zit een extra set pedalen om, indien nodig, in te kunnen grijpen.

Bij het CBR-Arnhem was het de afgelopen tijd stil. Naomi: “Ik reed er in het begin van de tweede lockdown voorbij. Het was er donker en er was geen lesauto te bekennen op het terrein.”

Nu komen de lesauto’s weer af en aan. Op de parkeerplaats staan vier auto’s met de deuren en de achterklep open om te luchten. Twee auto’s hebben zelfs ook nog de ramen openstaan. De rijinstructeurs en de kandidaten staan buiten de auto te wachten op de examinatoren. Zij komen in een rijtje aanlopen, dragen blauwe handschoentjes en wegwerpmondkapjes. De rijinstructeurs blijven achter en de leerlingen vertrekken met de examinatoren in de auto.

“Nu komen de lesauto’s weer af en aan.”

Één voor één komen ze terug. De rijinstructeurs lopen op hun auto af en de leerlingen en examinators stappen weer uit. De instructeur van Rijschool Miranda staat te juichen en maakt een foto van haar leerling bij de auto. Haar leerling steekt beide duimen op; zij is geslaagd.

Flinke klus

Het CBR heeft, nu ze ook weer van start mogen, een flinke klus te klaren: naast de 1.500.000 examens die het jaarlijks afneemt, moeten er 600.000 achterstallige praktijkexamens en toetsen ingehaald worden. Beroepsmatige theorie-examens mogen vanaf 16 maart wel weer afgenomen worden, maar het theorie-examen voor de auto moet wachten op verdere versoepelingen. Volgens Irma Brauers-Steijns is het CBR hier niet debet aan: het wil wel alles opengooien maar mag dit van de overheid niet.

Korte video over inhaalslag examens ©CBR – YouTube

“Het CBR is hier niet debet aan: het wil wel alles opengooien maar mag dit van de overheid niet.”

Naomi had haar rijbewijs al kunnen hebben, maar haar praktijkexamen is al twee keer uitgesteld. “Ik baalde er destijds enorm van. Ondertussen heb ik mij erbij neergelegd en hoop ik dat mijn praktijkexamen eind april wél doorgaat. Het is vooral frustrerend dat ik langer bezig ben dan vooraf gedacht. Mijn ouders hebben ook al een extra lespakket moeten aanschaffen, dus dat begint onderhand klauwen met geld te kosten.”

Wervingscampagne CBR

Als gevolg van de twee lockdowns, moet een kandidaat voor het rijbewijs rekening houden met sterk oplopende wachttijden. Kandidaten die nog geen examen gereserveerd hadden, moeten rekening houden met een reserveringstermijn van twintig weken of meer. “Dit staat in schril contrast met de situatie vóór corona, toen alle examens en toetsen bij het CBR binnen enkele weken konden worden gereserveerd.” Als het CBR nu niks doet, dan kan het nog jaren duren voordat deze achterstand weggewerkt is. Het CBR is dan ook een wervingscampagne gestart om zo zijn capaciteit uit te breiden. Daarnaast geeft het aan over te werken en vraagt het gepensioneerden om bij te springen.

Bjorn Lodder gaat kaarsrecht zitten en staat op scherp. Hij heeft geen hoge pet op van het CBR en hij vertrouwt er niks van. “Het staat al jaren onder een vergrootglas: de slagingspercentages zijn altijd al te laag en wij vinden de kwaliteit van communicatie niet goed. Het CBR gooit de gigantische achterstand op corona, maar er had al veel eerder moeten worden ingegrepen.” CBR-directeur Alexander Pechtold wil niet meer dat het CBR synoniem komt te staan voor lange wachttijden. “De verhouding met de rijschoolbranche is soms wat stroef, maar ik zie het toch elke keer weer als een uitdaging. In goed overleg kijken wij wat wij voor hen kunnen doen en wat zij voor ons kunnen doen.”

“Hij heeft geen hoge pet op van het CBR en hij vertrouwt er niks van.”

Toekomstbeeld

Yvonne en Bjorn Lodder hebben een oplossing voor het probleem dat zich al jaren voordoet bij het CBR. “Gooi alle rotte appels eruit en zorg dat de kwaliteit van zowel de rijinstructeursopleiding als de examinatorenopleiding omhoog gaat. Hoe beter beide partijen zijn opgeleid, hoe sneller de slagingspercentages omhoog gaan en de achterstand wordt ingehaald. Dan ben je al voor de helft klaar. De rijinstructeur geeft beter les, dus de leerling is beter voorbereid. Als een examinator beter kan beoordelen en een kandidaat op zijn of haar gemak kan laten voelen, dan slagen er ook meer leerlingen in één keer.”, legt Yvonne Lodder uit. Het CBR roept nu alle kandidaten met hun instructeurs op om pas examen te doen als ze echt goed voorbereid zijn. Hoe minder herexamens er nodig zijn, hoe sneller er weer examen gedaan kan worden voor een ander.

Het CBR kondigt aan deze gigantische achterstand niet alleen op te kunnen lossen, dus gaat het de komende tijd in gesprek met het ministerie en in panels met rijopleiders en jongeren.